Psychisch geweld in complexe scheiding wordt vaak niet herkend

geplaatst in: Ouderverstoting | 2

Ouderverstoting wordt zwaar onderschat. Bij ruziënde ouders die elkaar – jaren na de feitelijke scheiding – nog steeds het leven zuur maken en van het ene conflict in de volgende gerechtelijke procedure rollen, denken instanties al te weten wat er speelt. Dat geldt ook wanneer de ene ouder de andere (vals) beschuldigt van mishandeling of zelfs kindermisbruik en het kind als (psychologisch) wapen inzet om de ex-partner buiten te sluiten. ‘Gevalletje vechtscheiding,’ roepen de kinderbeschermers en (jeugd)hulpverleners direct. Zonder gedegen onderzoek te doen, daarop is al langer kritiek. Op basis van hun onderbuik- en niet-pluis-gevoel en vooral onwetend over deze complexe problematiek, gaan ze aan de slag met mediation, ouderschapstrajecten, raadsonderzoeken, kinderverhoren, gezinsvoogden en in het ergste geval een uithuisplaatsing.

Kindermishandeling en ex-partner geweld

Zonder resultaat, want deze interventies zijn bij ouderverstoting niet succesvol en werken eerder contraproductief. Het conflict escaleert, de verstoten ouder raakt nog verder van zijn of haar kind(eren) vervreemd en de manipulatieve, agressieve en destructieve ouder die de ellende veroorzaakt wordt niet gestopt. De hulpverlening kijkt weg van deze ernstige vorm van psychologisch geweld tegen kinderen en ex-partners. Handelingsverlegen omdat de kennis en expertise ontbreekt en ze geen idee hebben welke hulptrajecten er zijn, laat staan of die effectief zijn. Toch verwijzen rechters geregeld door naar dit soort twijfelachtige (jeugd)zorgaanbieders en hulpverleningstrajecten die kennelijk niet hoeven aantonen dat zij de juiste expertise in huis hebben en ook niet of ze succesvol zijn in de aanpak van complexe scheidingen en het herstellen van het contact tussen verstoten ouders en hun kinderen.

Family violence

Experts en wetenschappers wereldwijd zien ouderverstoting als kindermishandeling en als ex-partnergeweld. Deze vorm van ‘family violence’, die de (psychische) gezondheid en het welzijn van kinderen én volwassenen ernstig schaadt, vraagt om specifiek op dit gebied opgeleide en getrainde specialisten. Volgens dr. Jennifer Harman, psycholoog, onderzoeker en co-auteur van een boek over ouderverstoting, worden situaties waar sprake is van ouderverstoting nog te vaak beschouwd als een ‘eenvoudig’ geschil over zorg- en omgang en wordt de ouders verweten dat ze niet in staat zijn met elkaar te communiceren. ‘We moeten stoppen met het ontkennen dat ouderverstoting bestaat,’ zegt Harman.

Ouderverstoting is geen vechtscheiding

Door situaties waar (mogelijk) ouderverstoting speelt te bestempelen als een vechtscheiding, bestaat het risico dat relatie- en (psychische)geweldspatronen verborgen blijven in plaats van dat die zichtbaar worden, zegt psycholoog en expert op het gebied van geweld in relaties, dr. Sietske Dijkstra. Zelf gebruikt zij liever de term complexe scheiding omdat die uitnodigt om de verschillende aspecten in hun onderlinge samenhang te bezien. Pas daarna kan een oplossingsrichting bepaald worden. Voor ingewikkelde zaken als complexe scheidingen en complex ouderschap, bestaan volgens Dijkstra geen pasklare oplossingen. Iedere zaak is anders en vraagt om maatwerk.

Van professionals vraagt dat naast expertise en gedegen training, maar ook moed en een zekere onbevreesdheid om kritische vragen te durven stellen, zegt Dijkstra. Er is meer aandacht nodig voor relatie-, machts- en geweldspatronen na scheiding. Uit onderzoek blijkt dat geweld en mishandeling bij complexe scheidingen door veel professionals nog wordt onderschat.

Verstoten ouders vragen hier al jaren aandacht voor en dringen aan op ingrijpende wijzigingen van ‘het systeem’. Het is een regelrechte schande dat in dit land jaarlijks 16.000 kinderen na een scheiding het contact met een van hun ouders verliezen.

Bronnen

2 Antwoorden

  1. Diana

    Heb nu al 3,5 jaar mijn beiden kinderen niet gezien. Vanwege, inderdaad, onduidelijke redenen! Als ik terugdenk aan de jaren daarvoor waren er al symptomen en redenen dat ik als moeder al het onderbuikgevoel had dat de kinderen mij ontglipten. De 1 zocht steeds minder contact totdat er geen enkel reactie/contact meer kwam en de ander werd opstandig en agressief naar mij terwijl het over hele kleine niet echt belangrijke dingen ging. Ik “kijk uit” naar het boek.

    Ik ben het met Sharon eens! In Nederland hetzelfde systeem als in België en Frankrijk.

  2. Sharon Van Gool

    Helaas zo herkenbaar. In mijn omgeving is een normale huiselijke onenigheid in de stukken van hulpverlening en rechters tot ernstig huiselijk geweld bestempeld. De rechters geven zelfs aan dat ze geen strafrechter zijn maar dat moeder het nu eenmaal als onveilig ervaren heeft en dat vader dit maar moet accepteren. Gevolg; al 1,5 jr geen contact met zoon.

    Ik zou een boek kunnen schrijven over het onprofessionele en het tevens oudervervreemding/ ouderverstoting faciliterende gedrag van de jeugdhulpverlening. Letterlijk ‘als ik zeg spring, vraag jij hoe hoog’ tegen vader zeggen! Moeder wil geen contact met vader ( is er na 1,5 nog niet aan toe) en hoeft ook niet van de rechter. Vader moet aan zichzelf werken? En dus mag deze mishandeling van het kind doorgaan.

    Een systeem als in belgie en frankrijk zou een grote uitkomst zijn!

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.