Kinderen die na een scheiding een ouder, zonder gegronde reden, afwijzen zijn gaan geloven dat alle narigheid, stress en ellende in hun leven door die ouder wordt veroorzaakt. Dat heeft de controlerende ouder er subtiel ingeprent via geraffineerde strategieën waardoor het kind steeds meer afstand neemt van die ouder. Tegelijkertijd presenteert de controlerende ouder zichzelf als de meest liefdevolle, zorgzame en beschermende ouder die er bestaat. Vervreemde kinderen denken dat ze het zonder - de liefde van - deze ouder niet redden in het leven en doen daarom angstvallig wat die van ze verlangt.
Een effectieve methode om een wig te drijven tussen het kind en de andere ouder, is door die ouder richting het kind consequent in een kwaad daglicht te stellen. Alles wat die ouder doet, vindt of zegt wordt door de controlerende ouder negatief uitgelegd of verdraaid. Als dat niet het gewenste effect heeft wordt er zwaarder geschut ingezet, zoals leugens of valse beschuldigingen (van mishandeling of misbruik). Heel subtiel, zowel met als zonder woorden, wordt het kind besmet met de gedachte dat die andere ouder niet deugt, niets om het kind geeft, niet beschikbaar en zelfs gevaarlijk is.
Authentieke herinneringen worden gewist
Herinneringen van kinderen aan leuke gebeurtenissen met de andere ouder worden vervormd of overschreven door 'nieuwe' herinneringen. Stuk voor stuk buigt de controlerende ouder die om naar onplezierige, pijnlijke of teleurstellende belevenissen die nooit hebben plaatsgevonden. Vooral jonge kinderen (tussen 7 en 12 jaar) zijn gevoelig voor suggestieve informatie en ontwikkelen gemakkelijk valse herinneringen aan nooit-gebeurde voorvallen. Onderzoek door de Universiteit Maastricht toont dat aan. Daar komt bij dat jonge kinderen de bron vergeten van hun herinneringen. Als een gebeurtenis hen is aangepraat, weten ze dat niet meer en denken dat het hun eigen, authentieke herinnering is. Ze zijn ervan overtuigd dat het echt gebeurd is, zelfs als het zeer onwaarschijnlijke gebeurtenissen zijn.
Bang gemaakt voor papa
Een beproefde methode bij ouderverstoting is om de kinderen te betrekken bij persoonlijke zaken en volwassene problemen waar ze niets mee te maken hebben of (nog) niet begrijpen. De controlerende ouder zet zichzelf neer als slachtoffer (van de andere ouder) waardoor kinderen medelijden krijgen en zich verantwoordelijk voelen om die ouder te helpen en te beschermen.
Ter illustratie enkele uitspraken van de kinderen van vader Fabian uit het raadsonderzoek. De kinderen zijn dan 15 en 13 jaar oud en hebben al zes jaar geen contact met hun vader. Ze woonden na de scheiding bij hem, maar zijn ex deed valse aangiften en wist zich zo de kinderen toe te eigen. Sindsdien wonen ze bij haar en beweert zij dat ze is gevlucht, omdat Fabian haar jarenlang zou hebben mishandeld en misbruikt. In werkelijkheid beëindigde hij de relatie omdat zij vreemdging.
'Papa blijft ons lastig vallen'
Onafhankelijk van elkaar vertellen de kinderen dat hun ouders uit elkaar zijn omdat 'papa mama heel veel pijn deed'. De dochter (15) weet allerlei bizarre details te vertellen over de zogenaamde mishandelingen van haar moeder door haar vader. 'Mama werd met een honkbalknuppel geslagen en moest vaak op een matje in de kelder slapen.' Ook zou haar vader gedreigd hebben hun moeder te doden met een kapmes. Zelf heeft de dochter geen nare dingen met haar vader meegemaakt, zegt ze. 'Maar omdat ze weet wat mama heeft meegemaakt, is ze bang van hem.'
De zoon (13) vertelt dat hij en zijn zus na de scheiding een tijdje bij hun vader woonden, maar ineens was hij weg en liet hij niets meer van zich horen. Dat klopt, Fabian werd door de politie gearresteerd als gevolg van de (valse) aangiften door de ex. De zoon voelt zich in de steek gelaten en is boos op zijn vader: 'Nu hoef ik geen contact meer met hem.'
Over de kaarten die Fabian regelmatig aan zijn kinderen stuurt zeggen ze allebei dat ze niet snappen wat hij daarmee wil bereiken. 'Hij kan wel mooi doen met zijn kaarten, maar het voelt als omkoping'. De zoon mist 'passie' bij wat zijn vader schrijft en zegt dat alleen geld belangrijk is voor zijn vader. Het zijn exact de uitspraken en woorden die de ex ook gebruikt…
Beide kinderen vertellen de raadsonderzoeker uitgebreid over de rechtszaken die hun vader aanspant tegen hun moeder en 'hoe verdrietig mama dat maakt'. Na alles wat hun vader hen heeft aangedaan blijft hij mama maar dwarszitten, zeggen ze.
'Ik vertelde het om mama te helpen'
Het kinderverhoor bij de rechter vond de zoon moeilijk om te doen (hij was toen 11 jaar). Door te vertellen wat hij had meegemaakt wilde hij mama helpen. Hij wil rust voor zijn moeder en dat zijn vader stopt met hen lastig te vallen. De advocaat van Fabian die zat te wachten voor de zitting ziet de zoon na het gesprek naar buiten komen. Hij had nerveus naar zijn moeder gekeken, die hem toebeet: 'Ik hoop dat je daarbinnen duidelijk genoeg bent geweest!' Toen de dochter even later ook naar buitenkwam was ze razend. De rechter was bazig riep ze en het gesprek was volgens haar 'niet goed gegaan'.
Stress, pijn en verwarring
Kinderen die slachtoffer zijn van ouderverstoting hebben geen idee dat hun geest is vergiftigd. Ze weten niet dat al die afschuwelijke gedachten en gevoelens over de andere ouder niet van henzelf zijn, maar de negatieve emoties van de controlerende ouder over de ex-partner die op hen worden geprojecteerd. Dat veroorzaakt zoveel onrust, angst, pijn en verwarring dat kinderen niet meer goed functioneren en problemen krijgen. Het gaat niet best op school of het gaat juist voorbeeldig goed, ze worden gepest of pesten zelf, het loopt niet lekker met vriendjes en vriendinnetjes en vaak zijn er ook vage lichamelijke klachten. Zo ook bij de kinderen van Fabian. De controlerende ouder grijpt deze problemen dankbaar aan als 'bewijs' hoe de andere ouder het leven van de kinderen letterlijk verziekt.
De stress en het loyaliteitsconflict wat oudervervreemding bij kinderen veroorzaakt is extreem. Ze weten zich geen raad met de heftige gevoelens en zien uiteindelijk maar één uitweg; ze verstoten hun ouder. Uit pure zelfbescherming en om te kunnen overleven mijden ze voortaan ieder contact, want als dat stopt, stop ook het (innerlijke) conflict, de pijn en het verdriet…
Voor een vervreemd kind is ouderverstoting het antwoord, niet het probleem!
Elk kind wil na een scheiding gewoon contact hebben met beide ouders, van ze houden en bij ze zijn. Ook vervreemde kinderen willen diep in hun hart (graag) bij de afgewezen ouder zijn. Maar die gedachte mogen ze simpelweg niet hebben. Deze kinderen zijn beroofd van hun vermogen zelfstandig te denken en geprogrammeerd om kritiekloos te vinden wat de controlerende ouder vindt. Ze zijn - zonder het te beseffen - volledig afhankelijk gemaakt van deze ouder. Dit in tegenstelling tot 'gezonde' ouders die hun kinderen juist zullen stimuleren om onafhankelijk, zelfstandig en kritisch te zijn en hen aanmoedigen om zelf na te denken en een eigen mening te vormen. Vervreemde kinderen hebben geen idee hoe ze gemanipuleerd worden en zijn ervan overtuigd dat ze alle beslissingen - over contact met de andere ouder - zelfstandig nemen en de controlerende ouder hen daarin volledig vrijlaat.
Macht en controle
De controlerende ouder wil niet alleen de macht en zeggenschap over de relatie van het kind met de andere ouder, maar over hun hele leven. Voor de buitenwereld onzichtbare en niet-uitgesproken 'regels en afspraken' houden vervreemde kinderen volledig in de greep van de controlerende ouder. Altijd en overal! Ook als die ouder fysiek niet aanwezig is, zullen deze kinderen zich keurig aan de - ongeschreven - regels houden. Ze denken echt dat ze zonder de controlerende ouder en diens naaste familie compleet verloren zijn en doen alles om verzekerd te blijven van hun liefde en goedkeuring.
Ouderverstoting is als een sekte
Ouderverstoting is vergelijkbaar met een sekte. Vervreemde kinderen zijn volledig in de ban van hun leider (de controlerende ouder) en verheerlijken slaafs alles wat die vindt, zegt en doet. De controlerende ouder maakt, net als een sekteleider, gebruik van manipulatietechnieken om het kind aan zich te binden en exclusieve liefde, toewijding en gehoorzaamheid af te dwingen. Iedere vorm van contact met de verstoten ouder is verraad van het allerergste soort en wordt direct afgestraft door de psychische druk op te voeren.
Vervreemde kinderen kunnen geen kant uit en zitten gevangen in het ziekmakende ouderschap van de controlerende ouder. En dit onder het mom van 'bescherming, liefde en houden van'. Niet voor niets wordt ouderverstoting ook wel geestelijke mishandeling met een knuffel en een lach genoemd…
Verder lezen over ouderverstoting? Bestel dan mijn boek Emotioneel gevangen(opens in new tab)(opens in new tab)!
(opens in new tab)
Bronnen:(opens in new tab
- Boek ‘Adult Children of Parental Alienation Syndrome – Breaking the Ties that Bind’ – Amy J.L. Baker
- Nieuwsbericht ‘Geheugen van kinderen makkelijk te manipuleren(opens in new tab)‘ – nu.nl en onderzoek door de Universiteit Maastricht(opens in new tab)