‘Ze komen wel…’

geplaatst in: Complexe scheiding | 2

En waarom dat meestal niet gebeurt.

De ouder die na een scheiding zijn of haar kinderen niet meer ziet omdat de ex-partner de afspraken over zorg en omgang niet nakomt, moet van de rechter soms ‘een stapje terugdoen’. Ondanks dat de wetenschappelijke onderbouwing daarvoor ontbreekt, zijn professionals kennelijk in de veronderstelling dat deze ‘rust’ de betrokkenen goed zal doen.

Het tegendeel is waar. De praktijk laat zien dat het tijdelijk stopzetten van de omgang in situaties waar – vermoedelijk – sprake is van ouderverstoting, meestal definitief is. De beïnvloeding van het kind om steeds meer afstand te nemen van de ‘verstoten’ ouder gaat in de beslotenheid van het gezin van de controlerende ouder gewoon door.

Deur open voor ouderverstoting

Marcel ziet zijn drie zoons al jaren niet. Zijn ex-vrouw slaagde erin om hem op basis van het ‘klemcriterium’ uit de ouderlijke macht te laten zetten. Daarmee werd de deur wagenwijd open gezet om mij volledig van mijn kinderen te vervreemden, zegt Marcel. Het Hof – die de uitspraak bekrachtigde – vertelde hem dat ze dit niet deden omdat hij een slechte vader zou zijn. Dat bent u pertinent niet, benadrukte een van de raadsheren. Waarom die beslissing dan toch werd genomen en zijn ex-vrouw vrij spel kreeg, blijft voor Marcel een raadsel.

De goede en de slechte ouder

Het vertekende beeld dat de andere ouder niet van het kind houdt, niet geïnteresseerd en zelfs gevaarlijk, krijgt nu de gelegenheid zich nog steviger te verankeren in het brein van het kind. De verkapte boodschap is dat deze ouder niet langer een belangrijke gezagsfiguur is of iemand met wie het kind een speciale band heeft. De emotionele afstand tot de ‘slechte’ ouder wordt groter en groter.

De controlerende ouder daarentegen weet zichzelf neer te zetten als de meest liefdevolle, beschermende en betrokken ouder die een kind zich maar kan wensen. Het kind raakt ervan overtuigd dat het zonder deze ouder reddeloos verloren is en zal alles doen om het deze ‘favoriete’ ouder naar de zin te maken.

Kritisch denken uitgeschakeld

Dit zwart-witdenken of psychologische splitsing is een overlevingsstrategie van kinderen die te maken hebben met ouderverstoting. Het kind is zich daar niet van bewust en denkt dat het helemaal zelf tot de conclusie is gekomen dat zijn ene ouder perfect is en de andere niet. Het afwijzen van die ‘slechte’ ouder is in de ogen van het kind dan ook volstrekt gerechtvaardigd. Dat verklaart meteen het gebrek aan enig schuldgevoel wanneer vervreemde kinderen zich minachtend uitlaten over de verstoten ouder.

Verstoten ouders krijgen van de instanties nogal eens te horen dat ‘de kinderen vanzelf wel komen als ze oud genoeg zijn om te begrijpen wat er is gebeurd’. Dat wordt gezegd in de veronderstelling dat kinderen naarmate ze ouder worden leren zelfstandig te denken en hun eigen keuzes te maken. Maar dat gaat niet op voor vervreemde kinderen. Hun vermogen om kritisch en autonoom te denken is als gevolg van de emotionele mishandeling door de controlerende ouder zo goed als uitgeschakeld.

Opgroeien met een giftige ouder

Wanneer de verstoten ouder de omgang volledig wordt ontzegd en soms ook het gezag is ontnomen, bevestigen professionals de psychologische splitsing bij het kind. Het is verleidelijk om te denken dat het kind nu bevrijd is uit de schadelijke ‘strijd’ tussen de ex-partners en te hopen dat het later wel weer goed komt. Maar dat gebeurt meestal niet. Wat wel gebeurt is dat deze kinderen zijn veroordeeld op te groeien in een giftige omgeving. Zij zullen daar de rest van hun leven ernstige (psychische) schade van ondervinden en dit – onbewust – doorgeven aan de volgende generatie(s).

2 Antwoorden

  1. Ingrid Joosten

    Dit verhaal is voor mij heel herkenbaar. Ik ben ook een verstoten ouder. Mijn 3 kinderen zijn bij mijn ex-man gebleven nadat ik bij hem weggegaan ben omdat ik niet meer tegen de ruzies en fysiek geweld kon. Steeds weer die strijd over de opvoeding, als ik nee tegen de kinderen zei dan zei hij ja tegen ze. Dat leidde tot ruzie tussen ons waarbij mijn ex fysiek geweld gebruikte en ik er tenslotte voor gekozen heb om te vertrekken nadat ik eerst nog voorgesteld had om in therapie te gaan om te proberen het huwelijk te redden. Maar daar stond hij niet voor open. Na mijn vertrek moest het huis verkocht dat wij gezamenlijk gekocht hadden en waar hij in wilde blijven wonen, verkocht worden omdat hij dat financieel niet kon opbrengen. Uiteraard werd ik door hem naar de kinderen afgeschilderd als de moeder die overal de schuld van had en dat het huis verkocht moest worden daar kreeg ik uiteraard ook de schuld van. Nadat het huis 5 jaar te koop had gestaan omdat mijn ex-man er alles aan deed om de verkoop te traineren, en het tenslotte beneden de prijs verkocht werd, hebben mijn 3 kinderen het contact met mij verbroken zonder opgaaf van reden. Ik begreep er niets van totdat mijn ene dochter 10 jaren later, op de zoveelste mail die ik gestuurd had, verklaardat dat hun vader hun verteld had dat ik vertrokken was omdat ik hun zat was. Groot was mijn verbazing die uiteraard veranderde in boosheid, want dat verhaal heeft ervoor gezorgd dat ik in de ogen van mijn kinderen hun in de steek gelaten had, terwijl dat niet het geval was. Ik heb mijn kinderen tijdens die hele scheidingsperiode niet bij de problematiek van de scheiding betrokken maar uit de mail van mijn dochter kon ik opmaken dat mijn ex-man zijn kinderen er wel bij betrokken had en mij afschilderde als een geldwolf terwijl het mij na afloop van het geheel niets opgeleverd heeft omdat mijn advocaat mij de 5 jaren van werk nog liet betalen van dat geld wat ik tenslotte moest ontvangen. Voor mij bleef er praktisch niets meer over Nu 15 jaar later nog steeds geen contact met mijn kinderen. Ik weet niet waar ze wonen, ik weet niet of ze al kinderen hebben en of ze getrouwd zijn, niets van dat alles. Met mijn ex-man heb ik sinds de scheiding in 2000 nooit meer contact gehad. Na de verklaring van mijn dochter in 2010 heb ik hem nog wel een brief gestuurd waarin ik aangegeven heb dat ik door mijn dochter op de hoogte was gesteld over het verhaal dat hij de kinderen had wijsgemaakt en dat hij daarmee wel de kinderen hun moeder had ontnomen en andersom. Dit is dus duidelijk ook emotionele mishandeling die hier plaatsgevonden heeft. Ondanks dat ik aan mijn dochter mijn hele kant van het verhaal gemaild heb, zodat ze ook mijn kant van het verhaal kende, heb ik geen contact meer gehad. Mijn jongste kind, een zoon, die is 1 jaar na mijn vertrek aan de drugs gegaan en volgens Jeugdzorg die mij daarover berichtte, was zijn vader daar akkoord mee en betaalde zelfs de drugs voor hem. Ik heb er slapeloze nachten van gehad, mijn kind van 13 jaar aan de drugs! Ik heb Jeugdzorg een brief gestuurd en gevraagd of ze mijn zoon dan bij een pleeggezin konden plaatsen zodat hij goed begeleid werd omdat mijn ex-man zich er verder niet druk over maakte zoals ik in het verslag van Jeugdzorg las. Nee in een pleeggezin plaatsen dat kon niet want dan moest het kind daar zelf mee akkoord gaan en hij wilde dat niet. Hij wilde bij zijn vader blijven waar hij alle vrijheid kreeg. Nu vele jaren verder kreeg ik onlangs van de gemeente een brief waarin mij gevraagd werd of ik wist wat zijn verblijfplaats was want hij was onvindbaar en woonde niet op het adres waar hij ingeschreven stond. Nu zal je begrijpen dat ik me heel erge zorgen maak of mijn zoon nog wel leeft of dat hij zwervend is en of hij nog steeds aan de drugs is? Ik weet het niet, hij is totaal onvindbaar en ook niet op social media te vinden. Mijn dochters die zitten wel op social media dus die leven nog, maar hoe het daar verder mee gaat weet ik ook niet. Volgens de pastor van mijn kerk moet ik er maar mee leren leven dat er geen contact meer zal zijn want dat ze dusdanig zijn gehersenspoeld door hun vader dat ze geen contact meer met mij willen. Ik heb jarenlang professionele hulp gehad om dit alles te verwerken en dan krijg je ook het advies om het maar los te laten, maar het zijn en blijven toch je kinderen die je 9 maanden in je buik hebt gedragen en waarvan je houdt. Dat zal nooit veranderen en ook al zijn er mensen die zeggen dat ik de hoop niet moet opgeven en dat ze wel weer een keer bij me terug zullen komen, maar na 15 jaar wordt die kans steeds kleiner en de drempel voor hun waarschijnlijk steeds hoger. Je moet ermee leren leven wordt ook vaak gezegd maar dat valt niet mee en steeds vaker betrap ik me erop dat ik mezelf steeds vaker de vraag stel: waar leef ik nog voor? Ik heb verder niemand meer, mijn ouders zijn inmiddels overleden en een partner heb ik ook niet, dus ik sta er verder helemaal alleen voor.

  2. Lilian Wisse

    Heel zorgwekkend! Mensen met een giftige persoonlijkheidsstoornis die de volledige en enige controle over de kinderen krijgen terwijl affectie en liefde voor de kinderen volledig ontbreekt. Hoe ziek is Nederland. Wat een gebrek aan kennis bij hulpverlenende en justitiële instanties. Ten hemel schreiend!!! Tijd voor betere (h)erkenning!!!!

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.